Kategori: Makaleler

Aslan Yataklarından Belli Olur Mu? Psikolojik Bir Bakış Hepimiz, başkalarının davranışlarını ve tutumlarını anlamaya çalışırken, bazen kendi deneyimlerimizle şekillendirdiğimiz, çeşitli kalıplara ve yargılara başvururuz. İçsel dünyamızda farkında olmadan sürüklenebileceğimiz bir evren var: Duygularımız, düşüncelerimiz ve sosyal etkileşimlerimiz. Bir insanı, sadece yüzeyine bakarak ne kadar anlayabiliriz? “Aslan yatağından belli olur” atasözü, bu soruya dair insana dair önemli bir ipucu veriyor olabilir. Fakat, bu atasözü, psikolojik bakış açısından ne kadar doğru? İnsan davranışlarının altındaki bilişsel ve duygusal süreçlere dair derinlemesine bir keşfe çıkmak, bazen bazı geleneksel düşüncelerin ötesine geçmemizi gerektirir. Aslan Yataklarından Belli Olur Mu? Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, insanın çevresini…

Giriş: Bir Yeşil Kabuklu Cevabın Peşinde Sokakta yürürken Antep fıstığı kabuklarının çıtırtısını duyduğumda, aklıma hep basit bir soru gelir: “Antep fıstığı gerçekten sadece Türkiye’de mi var?” Bu basit coğrafi merak, zihnimde bilişsel süreçlerin kıvrımlarını harekete geçirir; çünkü yıllardır duyduğum ile algıladığım arasında nasıl bir fark olduğunu sorgularım. İnsan davranışı üzerine düşünürken, duyularımız, öğrenilmiş inançlarımız ve kültürel bağlamlar sürekli etkileşim hâlindedir. Bu yazı, “Antep fıstığı yurtdışında var mı?” sorusunu sadece gastronomik bir merak değil; bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla ele alacak. Okuyucuyu zihinsel bir yolculuğa davet ediyorum: Kendi algılarınızı, öğrenme süreçlerinizi, duygusal zekânızın bu basit soruya nasıl tepki verdiğini sorgulayın.…

Rüyada Ayağın Çamura Batması: Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Rüyalar, insan zihninin derinliklerine açılan bir kapıdır. Uyandığımızda hatırladığımız ve anlamlandırmak istediğimiz o imgeler, kelimelere sığmaz ve duygusal deneyimlerimizi yeniden şekillendirir. Edebiyat, bu rüyaların ve imgelerin anlamını çözme yolunda bize bir pusula sunar; kelimeler, imgeler ve sembollerle düşünce dünyamızı dönüştürür. Rüya dünyasında her ayrıntı, bir anlam taşır, ve bazen en sıradan görünen olaylar, derin duygusal ya da psikolojik izler bırakır. Bugün, rüyada ayağın çamura batmasının anlamını, edebiyat perspektifinden ele alacağız. Bu basit ama çarpıcı imge, hem bireysel hem de toplumsal bir anlam taşır. Çamura batmış bir ayak, sadece fiziksel bir durumu değil,…

Negatif Konuşma: İktidar, İdeolojiler ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Siyaset, yalnızca hükümetin ya da yöneticilerin egemenliğini değil, aynı zamanda toplumsal düzenin nasıl şekillendiğini, nasıl korunduğunu ve değiştirildiğini de tartışır. Toplumların düzenini, bireylerin hak ve özgürlüklerini, hatta kimliklerini biçimlendiren güç ilişkileri, her zaman yalnızca açık iktidar yapılarıyla sınırlı değildir. Aslında, birçok toplumsal değişim, iktidarın görünmeyen biçimleriyle, ideolojik hegemonyalarla, ve bireylerin kurumsal sistemlere katılım biçimleriyle şekillenir. Bu noktada, “negatif konuşma” terimi, bu güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin bir yansıması olarak karşımıza çıkar. Toplumları, ideolojilerin, kurumların ve demokrasi anlayışlarının şekillendirdiği bir dünya düzeninde, negatif konuşma sadece eleştiri ya da muhalefet…

Çağrının Eş Anlamlısı: Eğitimde Anlam Yaratmanın Gücü Hayat, her anında çağrılarla doludur. Her çağrı, bir yönüyle bize bir şeyler öğretir; bazen bizi harekete geçiren, bazen ise derin bir içsel sorgulamaya sürükleyen bir güç olabilir. Eğitim de benzer şekilde bir çağrıdır; sürekli olarak öğrencilerini öğrenmeye, keşfetmeye ve büyümeye davet eder. Ancak eğitimde, çağrı sadece bir talep değildir. Çağrı, aynı zamanda bir anlam arayışı, bir dönüşüm sürecidir. Peki, bir çağrının eş anlamlısı nedir? Belki de cevap, hayat boyu süren bir öğrenme yolculuğunun başlangıcında gizlidir. Bu yazıda, çağrının eş anlamlısı üzerine pedagojik bir bakış açısı sunarken, öğrenme teorilerinden, öğretim yöntemlerinden, teknolojinin eğitimdeki etkisinden…

Elektron Verme İsteği: Ekonomik Bir Perspektiften Bakış Her gün, bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde seçimler yapıyoruz. Bu seçimlerin ardında, kaynakların kıtlığı ve bu kaynakların nasıl kullanılacağına dair yaptığımız tercihler yatıyor. Hayatımız boyunca karşılaştığımız bu durumlar, bir anlamda mikroekonominin temel ilkelerinden olan fırsat maliyeti ilkesine dayalıdır. Peki, bu durumu daha geniş bir perspektifte ele alırsak, “elektron verme isteği” ne anlama gelir ve ekonomik bir kavram olarak nasıl analiz edilebilir? Elektron verme isteği, aslında temel bir ekonomik tercihin yansımasıdır: Bir birey, sahip olduğu bir kaynağı (bu durumda elektron) başka bir kişi veya sisteme vermeyi arzular. Bu basit bir kimyasal ya da…

Edinim Kavramı ve Siyasal Güç İlişkileri: Demokrasi, İktidar ve Yurttaşlık Üzerine Toplumlar ne zaman düzeni, adaleti veya hakları konuşsa, en nihayetinde bir kavram ortaya çıkar: edinim. Edinim, toplumsal yapının ve siyasal gücün temel taşlarından biridir. Ancak edinimin ne olduğunu, nasıl elde edildiğini ve kimlerin buna sahip olduğunu anlamadan, toplumların güç ilişkilerini, yurttaşlık haklarını ve demokrasiyi tam olarak kavrayamayız. Edinim sadece bir malın ya da servetin kazanılması anlamına gelmez; toplumsal ve siyasal düzenin ne şekilde şekillendiğini, hangi kurumların meşruiyetini sürdürebildiğini ve bireylerin bu düzen içinde ne şekilde yer aldığını anlamanın da anahtarıdır. Sosyal bilimlerdeki en temel sorulardan biri şu olabilir: “Kim…

Bitter Çikolata Tansiyon Yükseltir Mi? Kültürler Arasında Bir Antropolojik Keşif Bir parça bitter çikolata, birçoğumuz için küçük bir lüks veya neşe kaynağı olabilir. Ancak, bazı kültürlerde bu tatlı keyif, vücut üzerindeki etkileri nedeniyle daha dikkatli değerlendirilir. Bitter çikolatanın tansiyon üzerindeki etkilerini sorgulamak, yalnızca bir besin maddesinin biyolojik etkilerini araştırmakla kalmaz; aynı zamanda insan kültürlerinin, beslenme alışkanlıklarının, ritüellerin, kimliklerin ve sembollerin nasıl şekillendiğine dair derin bir keşfe çıkmak anlamına gelir. Bu yazı, bitter çikolata ve tansiyon ilişkisini, bir yandan tıbbi verilerle, diğer yandan farklı kültürel bakış açıları ve antropolojik perspektiflerle ele alacak. Kültürel Görelilik ve Beslenme Alışkanlıkları İnsanlar, yediklerini sadece biyolojik…

Patojen Nasıl Yok Edilir? Tarihsel Bir Perspektiften İnceleme Tarih, sadece geçmişin bir kaydı değil, aynı zamanda bugünü anlamamız için bir anahtardır. Geçmişteki olaylar, toplumsal yapılar, sağlık anlayışları ve mücadeleler, bugün aldığımız kararları ve şekillendirdiğimiz politikaları derinden etkiler. Bu bağlamda, bir patojenin nasıl yok edileceği sorusu, sadece bilimsel bir soru olmanın ötesinde, toplumların bu meseleyle nasıl başa çıktıklarını, sağlık anlayışlarını, kültürel değerlerini ve teknolojik gelişimlerini de gözler önüne serer. Bu yazıda, patojenlerin yok edilmesiyle ilgili tarihsel gelişmeleri ele alacak, kronolojik bir perspektiften bakarak önemli dönemeçleri ve toplumsal dönüşümleri inceleyeceğiz. Ortaçağ ve Erken Modern Dönem: Enfeksiyonların Korkusu ve Düşünce Biçimleri Ortaçağ’da patojenlerin…

Mesleğinde Eleman Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Toplumlar, ne kadar farklı olursa olsun, hepsi bir tür düzenin ve hiyerarşinin etrafında şekillenir. İktidarın, kurumların ve ideolojilerin birbirine karıştığı bu karmaşık yapıda, her birey bir rol üstlenir, her grup bir konum alır ve her sınıf, gücün neresinde durduğuna dair bir tanımlama yapar. Bu güç ilişkileri bazen doğrudan görünür, bazen de daha ince bir şekilde işleyerek toplumun temel yapı taşlarına etki eder. Ancak, bu yapıdaki en ilginç dinamiklerden biri, insanların mesleklerini ve toplumdaki yerlerini tanımlayan en temel terimlerden birisinin nasıl bir anlam taşıdığıdır: “Eleman”. Siyasi bir bağlamda, “eleman” sadece bir iş…